خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل شهید همت سیدالشهدای جنگ

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شهید همت سیدالشهدای جنگ :

کتاب «شراره های خورشید» شامل کارنامه لشگر محمد رسول الله (ص) در عملیات خیبر، شهریور سال گذشته در حوزه هنری رونمایی شد. این کتاب اثر گلعلی بابایی و حسین بهزاد است که توسط نشر بعثت به چاپ رسید و اثری کامل و جامع درباره عملیات خیبر و چگونگی مدیریت شهید محمدابراهیم همت است.

چندی پیش در گزارشی فصل اول این کتاب را که مربوط به اتفاقات پیش از شروع عملیات خیبر، یعنی عملیات آمریکن استانچ در پاییز سال بود مرور کردیم: «تکرار «آمریکن استانچ» در دهه /سابقه تاریخی تهدید تنگه هرمز». بنابراین نیاز چندانی احساس نمی شود در گزارشِ پیش رو، درباره حمایت های آمریکا و شوروی از ارتش بعث عراق در عملیات خیبر صحبت شود. چون گزارش مذکور (و البته به طور کامل و مشروح در کتاب «شراره های خورشید») قابل دسترسی و مطالعه است، با جزئیات به این مساله می پردازد.

همچنین، پیش تر در مطلب «همت» چگونه «همت» شد؟/ جای خالی یک «ایستاده در غبار»دیگر به یکی دیگر از تالیفات گلعلی بابایی درباره شهید همت یعنی کتاب «ماه همراه بچه هاست» دومین سرگذشت نامه مجموعه «بیست و هفت در بیست و هفت» نشر بعثت پرداختیم. به غیر از این، در دومین قسمت میزگرد بررسی کارنامه نشر بعثت که مهرماه سال گذشته و کمی پس از رونمایی کتاب «شراره های خورشید» برگزار شد، به گفتگو با بابایی و جواد کلاته از مسئولان نشر نشسته و درباره روایت دقیق چگونگی شهادت و کشف پیکر شهید همت بحث کردیم که در این مطلب: «روایت هایی از عاشورائیان لشگر / پیکر «همت» چگونه کشف شد؟» قابل مطالعه است.

شهید همتی که در «شراره های خورشید» می بینم، با شخصیتی که در بیشتر کتاب ها و مستندهای تلویزیونی چون «سردار خیبر» (از مجموعه روایت فتح) سراغ داریم، متفاوت است. در این کتاب تنها دو خاطره از همسر شهید همت روایت می شود که یکی از آن ها در ضمیمه فصل پایانی کتاب درج شده است. بنابراین همتی که در این کتاب می خوانیم، فرمانده ای است که کل روز را از ابتدا تا انتها مشغول فرماندهی نیروهای درگیر در معرکه است و تنها زمانی می خوابد که پس از روز کار و خستگی از هوش برود!

شهید همتی که در «شراره های خورشید» می بینم، با شخصیتی که در بیشتر کتاب ها و مستندهای تلویزیونی چون «سردار خیبر» (از مجموعه روایت فتح) سراغ داریم، متفاوت است. در این کتاب تنها دو خاطره از همسر شهید همت روایت می شود که یکی از آن ها در ضمیمه فصل پایانی کتاب درج شده است. بنابراین همتی که در این کتاب می خوانیم، فرمانده ای است که کل روز را از ابتدا تا انتها مشغول فرماندهی نیروهای درگیر در معرکه است و تنها زمانی می خوابد که پس از روز کار و خستگی از هوش برود! با خواندن این کتاب، مخاطبی که از طریق کتاب ها و مطالعه با شهید همت آشنا شده باشد، به خوبی متوجه می شود که چرا این شخصیت فرصت نمی کرده برای دیدار زن و فرزندش به عقبه جبهه برگردد. کتاب «شراره های خورشید» صفحه دارد که صفحه آن، متن اصلی و باقی صفحات به تصاویر، اسناد و نقشه ها اختصاص دارد.

در این کتاب همچنین مشخص می شود که چرا لقب سیدالشهدای جنگ ایران و عراق به محمدابراهیم همت اعطا شد؛ فرمانده ای که به رویکرد و نظریه عاشورایی جنگیدن که خود نیروهایش را به آن ترغیب می کرد، جامه عمل پوشاند. از جمله حقایق جالب توجه عملیات خیبر، وضعیتی است که در آن اعلام شد به دلیل کمبود نیروی نظامی و حساسیت موجود روی حفظ مواضع گرفته شده، فرماندهان رده بالا از فرمانده سپاه گرفته تا دیگر مدیران اسلحه به دست بگیرند و با دشمن بجنگند. در این زمینه شهید همت نیز تیرباری به دست گرفته و برای نبرد اعلام آمادگی می کند. این اعلام آمادگی در پی فرمان امام خمینی (ره) برای حفظ جزایر مجنون، صورت گرفت. «علی شمخانی؛ قائم مقام فرمانده کل سپاه نیز به محمد ابراهیم همت و مهدی باکری؛ فرماندهان لشگرهای محمدرسول الله(ص) و عاشورا گفت: بروید جزایر را حفظ کنید، این دستور امام است. من خودم هم می آیم آرپی جی می زنم. به هر حال احتمال پاتک به جزایر زیاد است.» (صفحه )

عبور رزمندگان ایرانی از پل های شناور وصل شونده که در عملیات خیبر ساخته شدند.

پیش از پرداخت اصلی به کتاب، چند سطر از صفحات پایانی کتاب را مرور می کنیم: عنصر مخابرات: الآن، من این پیام را از قرارگاه نجف گرفتم؛ گفته: «طبق سوره والعادیات، سوره الحدید، با هر مساله ای، سوره قصص باید قرائت شود»!

افراد واحد مخابرات، به دستور همت، سریع مشغول بررسی فهرست جداول رمز، برای کشف معنای این پیام می شوند. یکی از عناصر واحد مخابرات، خطاب به همت می گوید:

عنصر مخابرات: معنای پیام این است: «طبق دستور محسن رضایی و شمخانی؛ همین امشب، با هر مساله ای که هست، باید پیشروی انجام بگیرد.»! (صفحه )

این کتاب منبع و مرجع کامل و خوبی برای نوشتن رمان، ساخت فیلم سینمایی یا تولید هر اثر مکتوب یا تصویری است که قرار است با محوریت عملیات خیبر یا شهادت فرماندهان لشگر محمد رسول الله(ص) از جمله شهید همت متولد شوند. همه نامه ها، احکام صادره، نقشه ها، مکالمات بی سیم، گفتگوها، جلسات هماهنگی برگزار شده و یادداشت های روزانه افرادی چون راویان جنگ و همچنین آیت الله هاشمی رفسنجانی فرمانده وقت عالی جنگ در این کتاب گردآوری شده اند.

مطالعه مجموع این اسناد و مدارک نشان می دهد خلاف برخی تصورات که رزمندگان دفاع مقدس به طور حساب نشده به خط دشمن می زدند تا شربت شهادت بنوشند، افرادی چون شهید همت برای اجرای تک و حمله به دشمن، مطالعات و شناسایی های زیادی را پیش از عملیات انجام می داده اند. البته در برخی مقاطع دفاع مقدس، رویه های خلاف این رفتار نیز دیده شده است اما افرادی چون شهید همت، جاویدالاثر متوسلیان یا حسن باقری و. .. اعتقاد داشته اند حمله باید حساب شده و طوری مرتب و منظم باشد که تلفات و زخمی بیهوده به نیروهای خودی تحمیل نشود. و متاسفانه در عملیات خیبر اتفاقاتی افتاد که شهید همت نتوانست به طور کامل این عقیده خود را اجرا کند!

جالب است که اهمیت ثبت حقایق تاریخی در آن سال های کوران حوادث و درگیری های جنگ، درک شده و قرارگاه فتح دو راوی داشته که با دستگاه های ضبط صوت (با نوار کاست های مغناطیسی) صداهای افراد و گفتگوهایشان از جمله سخنرانی ها، جلسات با فرماندهان و گفتگوهای مستقیم شهید همت را ثبت کرده اند. این نوارها در آرشیو لشگر محمد رسول الله (ص) موجود است که بابایی و بهزاد آن ها را پیاده کرده و هرجا از متن را که ممکن است برای مخاطب نیازمند توضیح بیشتر باشد، با کروشه های مختلف تکمیل کرده اند.

رویارویی همت ساله با ژنرال ماهرعبدالرشید

نکته قابل توجه دیگری که هنگام مطالعه کتاب «شراره های خورشید» به ذهن متبادر می شود، فایل صوتی به جا مانده از غلامحسین افشردی معروف به حسن باقری است که در آن می گوید:« سال دیگر می آید که می گویند جنگی بین ایران و عراق درگرفت که سال هم طول کشید و این ها زدند و آن ها هم زدند کشتند و تمام شد رفت. هیچ کس فکر نمی کند چه فشارهایی روی رزمندگان بوده است؛ به یک بچه ای که تا سالگی اش بازیگوشی می کرده و حالا آمده اند مسئولیت جنگ انقلاب اسلامی را روی دوشش گذاشته اند.» به همین ترتیب، روایت هایی کتاب میزان فشار کشنده و نابودکننده ای را روایت می کند که طی عملیات خیبر بر روح و روان شهید همت وارد شد و این شخصیت هم در روز هفدهم اسفند در سن بیست و نه سالگی به شهادت رسید. همان طور که پیش تر هم گفته شده، اکثر فرماندهان جنگ ایران در دوران دفاع مقدس، افراد زیر سال بودند که با خلاقیت و نوآوری، مقابل ژنرال های کارکشته و باتجربه بعثی قرار گرفته بودند؛ کمااین که شهید همت در نبرد خیبر یا به تعبیر عراقی ها جنگ دوم بصره، رویاروی ژنرال ماهر عبدالرشید فرمانده سپاه سوم عراق بود.

نکته قابل توجه دیگری که هنگام مطالعه کتاب «شراره های خورشید» به ذهن متبادر می شود، فایل صوتی به جا مانده از غلامحسین افشردی معروف به حسن باقری است که در آن می گوید:« سال دیگر می آید که می گویند جنگی بین ایران و عراق درگرفت که سال هم طول کشید و این ها زدند و آن ها هم زدند کشتند و تمام شد رفت. هیچ کس فکر نمی کند چه فشارهایی روی رزمندگان بوده است؛ به یک بچه ای که تا سالگی اش بازیگوشی می کرده و حالا آمده اند مسئولیت جنگ انقلاب اسلامی را روی دوشش گذاشته اند.» به همین ترتیب، روایت هایی کتاب میزان فشار کشنده و نابودکننده ای را روایت می کند که طی عملیات خیبر بر روح و روان شهید همت وارد شد.

سخنان، مواضع و طریقه مدیریت شهید همت در عملیات خیبر و سخنانی که در جلسات با فرماندهان گردان های مختلف یا افراد مافوق خود دارد و از نوار پیاده، و در این کتاب درج شده اند، حاوی مطالب مستند و عبرت آموز برای نظامیان امروز کشور هستند. اهمیت داشتن تک تیرانداز و آموزش نیروهای بسیجی برای تک تیراندازی، اهمیت آموزش عقیدتی و سیاسی و داشتن روابط عمومی، تربیت معنوی و عرفانی نیروها در مقابل آموزش صرف احکام و شرعیات و. .. از جمله موارد جالبی است که در صحبت های شهید همت با مسئولان لشگر به آن ها بر می خوریم.

لطمه ای که قهر کردن ها به همت زد

پیش از شروع عملیات خیبر طرح میثاق، برای تجدید سازمان لشگر انجام شد و واحدهای مختلف این لشگر مورد بازنگری قرار گرفتند. یکی از این واحدها، واحد اطلاعات عملیات لشگر بود که به خاطر قهرِ سعید قاسمی و رفتن او و نیروهایش از لشگر ، بدون متولی و مدیر باقی مانده بود. (در عملیات خیبر، مسئولیت اطلاعات عملیات به شهید عباس کریمی سپرده شد.)

قاسمی پس از ناکامی مراحل گانه عملیات برون مرزی رمضان به دلیل گلایه های شهید همت و دیگر فرماندهان، دلگیر شده و دیگر به عنوان فرمانده اطلاعات عملیات به فعالیت ادامه نمی دهد بلکه به عنوان نیروی عادی و بدون مسئولیت فرماندهی در تیپ سیدالشهدا مشغول به کار می شود. تعدادی از عناصر پرمدعای فراری از جنگ سپاه منطقه تهران هم از دیگر مولفه های چالشی این کتاب هستند.

ماجرای قهر سعید قاسمی و رفتنش از واحد اطلاعات عملیات از واقعیات جالب تاریخی است که خود قاسمی در مراسم رونمایی از کتاب به آن اشاره کرد: «در «شراره های خورشید» خودزنی کرده ام/ خودم را نمی بخشم» در این باره، در بخشی از کتاب که مربوط به خاطرات قاسمی از آخرین دیدار بدون کلامش با شهید همت است، می خوانیم:

«… به عبارتی حاجی قبل از آن که عملیات شروع بشود، ضربه را از ناحیه اطلاعات-عملیات خورد؛ چون سعید قاسمی همه جوره پشت او را خالی کرده بود. حالا هم؛ این نگاه معنادار و سراسر دشنام به من در کنار اسکله، کمترین حق حاجی بود.» (صفحه )

شرکت پنهانی و بدون اجازه در عملیات حرام است!

یکی از نمونه های جالب گفتگوهای درون سازمانی و داخلیِ کتاب، مربوط به جلسه طرح میثاق است که شهید همت با فرماندهان و مسئولان لشگر مشغول مشورت و گفتگو است. همت خطاب به حاضران می گوید که از حجت الاسلام محلاتی نماینده ولی فقیه در سپاه درباره حکم شرعی افرادی که بی حساب و کتاب و بی اجازه فرماندهان به طور پنهانی، شب های حمله خود را به گردان های خط شکن رسانده و در عملیات شرکت می کنند، سوال پرسیده و محلاتی چنین پاسخ داده است: «چنین کسی فعل حرام انجام داده است.» (صفحه ) در همین جلسه همت با لحن ناخرسندی به یکی از فرمانده ها می گوید: «بابا جان؛ ما الان می خواهیم که شما، ایرادات این سازمان رزم جدید را به ما بگویید. تائیدش نکن!» (صفحه ).

در فراز دیگری از همین جلسه بین فرماندهان، درباره رفتار برخی رزمندگان صحبت می شود که هنگام شنیدن سوت خمپاره یا توپ دشمن، خیز نرفته و روی زمین دراز نمی کشند. دلیل شان هم این است که دیگران نگویند آن ها ترسو هستند. برخی از این رزمندگان هم یا قصد دارند شهید بشوند. شهید همت در این باره به فرماندهان می گوید: «باید با این روحیات جاهلانه مبارزه کنیم!» (صفحه ).

متن پیاده شده از نوارهای جلسه طرح میثاق، صفحات زیادی از کتاب و همین طور مطالب جالبی را در خود جا داده است. شهید همت در بخشی از این جلسه که مربوط به مسائل عقیدتی سیاسی یا ساعات فراغت نیروهای لشگر است، می گوید: «حالا داریم سعی می کنیم برای هر گردان، چند دستگاه تلویزیون جور کنیم؛ البته واگذاری تلویزیون به گردان ها، شرط هم دارد! این طور نشود که بسیجی ها مدام بنشینند پای آن ها، از این کارتون های جور واجور تماشا کنند… [بی اختیار به خنده می افتد. حاضرین جلسه هم با او می خندند.]… از این تلویزیون ها برای تماشای اخبار، مسائل مهم دنیا و برنامه های حساس و مهم آن ها استفاده کنید.» (ص ).

فرماندهان حاضر در این جلسه، با انتقاد از حضور برخی روحانیون و طرح مسائل معمول و عادی شرعی بین رزمندگان، می گویند خودمان می توانیم سه ساعت درباره صهیونیسم و امپریالیسم صحبت کنیم. بخش عقیدتی سیاسی لشگر برای سخنرانی برای نیروها، شیخ حسین انصاریان یا آقا مرتضی تهرانی و اساتید اخلاق و عرفان را بیاورد تا چند حدیث اخلاقی و مربوط به تزکیه نفس را مطرح کنند: «بسیجی های ما بیشتر از احکام و مسائل مربوط به طهارت و نجاست، به شیندن احادیث معرفتی و تربیتی معصومین نیاز دارند.»

عملیات خیبر، چرا انجام شد؟

چرایی انجام عملیات خیبر یکی از سوالات مهمی است که این کتاب در پی پاسخ به آن است. نکته مهمی که کتاب «شراره های خورشید» در صفحه خود به آن اشاره می کند، این است که «جمهوری اسلامی هیچ گونه تجربه جنگی ای در این منطقه نداشت.» و خیبر اولین عملیات آبی خاکی ایران در سال های جنگ بود که موجب گردآوری تجربیات زیادی برای نبردهای آبی خاکی بعدی چون بدر و یا عملیات در ماووت عراق و استفاده از غواصان شد. اجرای این عملیات در منطقه هورالعظیم (که بین ایران و عراق قرار دارد،) حرکتی جسورانه از طرف نیروهای ایرانی بود که عراقی ها چندان انتظارش را نداشتند. فصل دوم کتاب، با عنوان «بن بست در شرق بصره؛ رویکرد به هور» درباره شناسایی های انجام شده روی منطقه این عملیات است و پیوست بسیار خوبی درباره منطقه جغرافیایی منطقه خیبر دارد. هورالعظیم، جزیره مجنون، طلاییه، زمین شناسی هور، جانورشناسی، رودخانه ها، کانال ها، وضعیت آب وهوا، بارندگی در هور، بادها، گیاهان و. .. همگی از جمله مواردی هستند که در پیوست فصل دوم کتاب به آن ها پرداخته شده است.

یکی از بخش های کتاب، یادداشت محسن رضایی میرقائد (فرمانده وقت سپاه) به مناسبت سی و دومین سالگرد شهادت شهید همت در عملیات خیبر است که هفدهم اسفند در سایت تابناک منتشر شد و در کتاب هم درج شده است. رضایی در این یادداشت اشاره می کند که «بعد از آزادی خرمشهر و آن رکود سه ساله، حالا داشتیم خیز بلندی برمی داشتیم که جاده بصره- المعاره- بغداد را قطع کنیم و جزایر را به دست بیاوریم. پس به اندازه کافی انگیزه وجود داشت، که بیاییم و بر روی جزیره متمرکز بشویم.»

افرادی مثل محسن رضایی و رده بالایی های سپاه و کشور، با طرحی که برای عملیات بزرگ خیبر ریخته بودند، جنگ را تمام شده می دانستند و در نظر داشتند با انجام خیبر و تصرف جزایر مجنون، جنگ را به پایان برسانند. اخبار و تبلیغات صدا و سیما هم به شدت روی این مساله مانور می دادند و خیبر را آخرین عملیات ایران در جنگ عنوان می کردند. این مساله موجب انتقاد و گلایه های زیاد فرماندهان حاضر در جبهه و مسئولانی از جمله مجید رمضانی رئیس ستاد لشگر شد که گفت: «ما هرچه می کشیم از این خط مضر تبلیغاتی رسانه ای حاکم بر جنگ مان می کشیم.. .. رادیوی ما نباید رادیوی دروغگویی باشد. اما الان این رادیو بعضی چیزها را گزارش می کند که می بینیم دروغ محض است.»

افرادی مثل محسن رضایی و رده بالایی های سپاه و کشور، با طرحی که برای عملیات بزرگ خیبر ریخته بودند، جنگ را تمام شده می دانستند و در نظر داشتند با انجام خیبر و تصرف جزایر مجنون، جنگ را به پایان برسانند. اخبار و تبلیغات صدا و سیما هم به شدت روی این مساله مانور می دادند و خیبر را آخرین عملیات ایران در جنگ عنوان می کردند. این مساله موجب انتقاد و گلایه های زیاد فرماندهان حاضر در جبهه و مسئولانی از جمله مجید رمضانی رئیس ستاد لشگر شد که گفت: «ما هرچه می کشیم از این خط مضر تبلیغاتی رسانه ای حاکم بر جنگ مان می کشیم.. .. رادیوی ما نباید رادیوی دروغگویی باشد. اما الان این رادیو بعضی چیزها را گزارش می کند که می بینیم دروغ محض است.»

نقشه عملیات خیبر. فلش های سبز مسیر تهاجم و تک نیروهای سپاه و ارتش است.

به هر حال؛ پیش از عملیات خیبر، وقتی ایران متوجه شد که به موازنه قوا با ارتش عراق رسیده و قادر نیست دشمن را مثل عملیات های گذشته با شکست مواجه کند، به این نتیجه رسید تا منطقه نبرد را تغییر بدهد؛ یعنی زمینی را برای نبرد انتخاب کند که دشمن نتواند در آن از عمده قوایش استفاده کند. یکی دیگر از دلایل انجام عملیات خیبر، بی توجهی دشمن نسبت به این منطقه بوده است. کل منطقه عملیاتی خیبر از العزیر تا القرنه و جزایر مجنون تنها توسط چند گردان پدافند عراقی محافظت می شد. بیشتر عناصر مخالف رژیم صدام هم به طور پنهانی در داخل هور زندگی می کردند. به تعبیر راویانی که روایت شان در کتاب درج شده، منطقه هور نقطه ضعف حکومت وقت عراق بوده است؛ مثل کردستان برای ایران که تجمع ضد انقلاب را داشت. البته پس از شروع عملیات معلوم می شود دشمن این قدرها هم غافل نبوده است.

این عملیات به طور مشترک بین سپاه و ارتش انجام شد البته اختلافات میان این دو نهاد نظامی هنوز وجود داشت و آیت الله هاشمی رفسنجانی هم به عنوان فرمانده عالی جنگ هم در یادداشت هاش، به این اختلاف اشاره دارد. به هر حال، سپاه با قرارگاه مرکزی نجف (که زیرمجموعه قرارگاه خاتم الانبیا(ص) بوده) تحت فرماندهی محسن رضایی در این عملیات حضور داشته است. زیرمجموعه های قرارگاه نجف، در عملیات خیبر، این قرارگاه ها بوده اند: بدر، حنین، فتح، نصر، حدید. «قرارگاه بدر» با لشگر عاشورا، لشگر نجف، لشگر فجر؛ «قراگاه حنین» با لشگر علی بن ابی طالب(ع)، لشگر ثارالله، تیپ سیدالشهدا، تیپ صفر؛ «قرارگاه فتح» با لشگر محمد رسول الله، تیپ الغدیر، تیپ رمضان؛ «قرارگاه حدید» با تیپ امام رضا، تیپ قمر بنی هاشم و «قرارگاه نصر» با لشگر نصر، تیپ امام حسن.

از طرف ارتش جمهوری اسلامی ایران هم قرارگاه کربلا با فرماندهی سرهنگ علی صیاد شیرازی در عملیات خیبر حضور داشته که یگان نیروی زمینی سپاه (شامل لشگر پیاده امام حسین، لشگر ولی عصر و تیپ زرهی محرم) و یگان های ارتشی لشگر پیاده ثامن الائمه، لشگر پیاده حمزه سیدالشهدا، لشگر پیاده کردستان، لشکر زرهی کرمانشاه، لشگر زرهی قزوین، تیپ پیاده مستقل خرم آباد را تحت امر داشته است. قرار بوده قرارگاه کربلا در محور مرزی پاسگاه زید اقدام به پیشروی به سوی نهر کتیبان کرده و منطقه ورودی دشمن در جناح جنوبی منطقه عملیات را ببندد.

طرح عملیات خیبر این بوده که با حمله قرارگاه های دیگر، جزیره های شمالی و جنوبی مجنون در خاک عراق تصرف شوند. سپس قرارگاه فتح، جاده طلاییه نشویه را تصرف کند تا راه اتوبان بصره به بغداد و در نتیجه عقبه بزرگی از دشمن بسته شود. طرح عملیات و محل اجرای آن بسیار جسورانه بوده اما به تعبیر عراقی ها و تحلیل گران آمریکایی که در این باره