خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل جعده بن هبیره استاندار خراسان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جعده بن هبیره استاندار خراسان :

از ابتدای تاریخ پرفراز و نشیب و افتخارآفرین و قهرمان پرور شیعه – همواره نظاره گر چهره های پرشکوه و مبارز بوده ایم, انسان هایی که همانند ستارگان پرفروغ در آسمان فرهنگ اسلام درخشیدند و اصالت اندیشه ها و باورهای مذهب شیعه را در بلندای توجه خردمندان و پژوهشگران تاریخ اسلام قرار دادند.

در این یاددا شت برآنیم که با یکی از یاران حضرت امیرالمومنین(ع) آشنا شویم و این شناخت را ره توشه ای در راستای پیوند بیش تر با مکتب انسان ساز اسلام و پیشوای اول, علی بن ابی طالب(ع) قرار دهیم.

نسب

جعده بن هبیره بن أبی وهب بن عمرو بن عائذ بن عمران بن مخزوم بن یقظه بن مره بن کعب بن لؤی بن غالب جعده از شجاعان و فقیه و ولی خراسان از سوی أمیر المؤمنین علیه السلام بود ااز اصحابی بود که در روز فتح مکه با مادرش أم هانئ بنت أبی طالب رسول الله صلی الله علیه وآله را درک نمود

اسم و ولادت

نامش, جعده و نام پدرش, هبیره است.

تقریبا همه مورخان شیعه و سنی برآنند که جعده در روزگار پیامبراکرم(ص) در شهر مکه چشم به جهان گشود.(الاصابه فی تمییزالصحابه, ج ۱, ص ۲۵۷.)

ابن حجرعسقلانی می نویسد: ((ولد فی عهدالنبی(الاصابه فی تمییزالصحابه, ج ۱, ص ۲۵۷.).

بعضی از مورخان نوشته اند که آن بزرگوار در سال قبل از هجرت پیامبر اسلام در مکه پا به عرصه هستی نهاد.( قهرمانان اسلام, سیدعلی اکبر تشید, ج ۱, ص ۱۳۸.)

خاندان

او از خاندان معروف و کهن قریش و از قبیله مخزوم است.

. پدرش, – هبیره ابن ابی وهب مخزومی قرشی از شجاعان قریش بود,(نهج البلاغه, ابن ابی الحدید, ج ۱۰, ص ۱۸۳ و سفینه البحار, ج ۱, ص ۱۵۸.) که در چند جنگ بر ضد پیامبراکرم(ص) شرکت فعال داشت و یکی از فرماندهان سپاه کفر و شرک به حساب می آمد. او در جنگ خندق نیزدر سپاه کفر حضور داشت.

پدرجعده در بعضی از روزهای نبرد, فرماندهی لشکر ابوسفیان را بر عهده داشت.(طبقات الکبری, ابن سعد, ج ۲, ص ۶۷ و فروغ ابدیت, ج ۲, ص ۱۳۱.)

هبیره دارای ذوق و قریحه شاعری هم بود و از گروه شاعران عصر جاهلی شمرده می شد. او در یکی از قصیده های خویش, اندوه عمیق خویش را از شکست ذلت بار کفار در جنگ خندق ابراز داشته است.( سیره ابن هشام, ج ۲, ص ۲۶۷ و ۲۶۸.)

او در فتح مکه,- با عبد الله بن الزبعری مکه را ترک کرد و به شهر نجران گریخت و در همان سرزمین با حالت کفر و شرک مرد.( سیره ابن هشام, ج ۲, ص ۲۶۷ و ۲۶۸.و شرح نهج البلاغه, ابن ابی الحدید, ج ۱۰, ص ۷۸.). (پایگاه اطلاع رسانی آیت الله مکارم شیرازی.

همسرش,ام هانی دختر حضرت ابوطالب(ع) است که هبیره چهار فرزند, به نام های: جعده, عمر, هانی و یوسف از او داشت.(اسدالغابه, ج ۱, ص ;۲۸۵ تهذیب التهذیب, ج ۲, ص ;۷۴ شرح نهج البلاغه, ابن ابی الحدید, ج ۱۰, ص ۷۹ و سیره ابن هشام, ج ۲, ص ۴۲۱.)

مادرش ام هانی

ام هانی, خواهر حضرت امیرالمومنین(ع) یکی از زنان بزرگوار و صاحب نام صدر اسلام است. او در فتح مکه اسلام آورد و از همسر مشرک خویش هبیره جدا شد. تمامی تاریخ نگاران او را به نیکی و عظمت ستوده اند.

ابن اثیر جوزی, مورخ هوشمند و زبردست جهان اسلام چنین می نگارد:

ام هانی, دختر ابوطالب, دختر عموی پیامبرگرامی اسلام و خواهر حضرت علی(علیهماالسلام)است. در مورد نام او بین مورخان اختلاف نظر است; نام او را هند, فاخته و فاطمه گفته اند, ولی آنچه بیش تر شهرت دارد, این است که نام این بانوی گرامی اسلام فاخته است. و در سال فتح مکه مسلمان شد. او از هبیره چند فرزند داشت و چون نام یکی از فرزندانش هانی بود, به ((ام هانی )) معروف شد.(سدالغابه, ج ۵, ص ۶۲۵ و تهذیب الکمال, ج ۴, ص ۵۶۵.)

شیخ طوسی (متوفا: ۴۶۰ ه. ق) او را از یاران پیامبراکرم(ص) شمرده و گفته است, ام هانی, دختر ابوطالب, نامش فاخته بود.( رجال طوسی, ص ۳۳.)

رجال نویس معروف شیعه در روزگار اخیر, علامه مامقانی می نویسد: ام هانی, دختر ابوطالب, نامش فاخته و خواهر امیرالمومنین(ع) است. بلندی شإن و منزلت او برهیچ یک از آگاهان تاریخ اسلام پوشیده نیست.

پیامبربزرگوار اسلام به اصحابش فرمود: به شما خبر دهم از بهترین مردم از منظر داشتن عمو و عمه؟ اصحاب پیامبر بزرگوار عرض کردند: بله, یارسول الله! ما را خبر دهید.

پیامبر(ص) فرمود: حسن و حسین; عموی آنان جعفر طیار است که در بهشت بافرشتگان الهی پرواز می کند و عمه آنان ام هانی, دختر ابوطالب است… عمو و عمه آنان, هردو اهل بهشتند.

حدیث فوق که سنی و شیعه آن را نقل کرده اند, نشانه بزرگی بر مرتبه بلند ام هانی, بلکه بروثاقت و عدالت او است.(تنقیح المقال, ج ۳, ص ۷۴.)

در فتح مکه دو نفر از مشرکان به خانه ام هانی پناه بردند و او آن ها را پناه داد. حضرت علی(ع) قهرمان سپاه اسلام, در حالی که لباس رزم و جنگ برتن داشت و کلاه جنگی بر سر, آن ها را تعقیب کرد تا این که به خانه خواهرش, ام هانی رسید. ام هانی در خانه را باز کرد و خود را بایک افسر مسلمان رو به رو دید. ام هانی گفت: من به عنوان یک زن مسلمان این دو نفر را پناه داده ام. علی(ع) کلاه جنگی را از سر برداشت و خود را به خواهر معرفی کرد. ام هانی برادرش را شناخت; برادری که چندین سال بود او را ندیده بود. خواهر و برادر یک دیگر را در آغوش گرفتند.(مجمع البیان, طبرسی, ج ۳, ص ;۳۹۴ فروغ ابدیت, ج ۲, ص ۳۰۵ و سیره ابن هشام, ج ۲, ص ۳۴۲.)

و روایت کرده أهل الحدیث أم هانئ روز فتح مکه درخانه اش بود شوهرش هبیره بن أبی وهب و یک مرد از عموزاده هایش از دست علی علیه السلام فرار کرده به خانه او پناه بردند و حضرت شمشیر به دست- آنهارا تعقیب می کرد أم هانئ به روی حضرت ایستاد و گفت از آنها چه می خواهی؟! هشت سال بود برادر را ندیده بود – حضرت از سینه او را دفع نمود او از جایش تکان نخورد و گفت یاعلی به خانه من داخل می شوی و حرمت مرا نگه نمیداری و می خواهی شوهرم را بکشی حیا نمی کنی بعد از هشت سال-فرمود: رسول الله خون آن دو را هدر کرده باید آنهارا بکشم ام هانی دست برادر را که شمشیر در آن بود گرفت. سپس آن دو نفر از آنخانه به خانه دیگر رفتند و از دست رس حضرت در رفتند

أم هانئ به پیش رسول الله( ص )آمد دید حضرت آب تنی می کند و بعد هشت رکعت نماز خواند و فرمود: مرحبا و أهلا أم هانئ چه ترا به اینجا آورده است = ام هانی جریان را شرح داد علی ع آمد و رسول الله ص داشت می خندید و فرمود به ام هانی چکار کردی عرض کرد از خودش بپرس ای رسول خدا به من چه کرد دستهای مرا گرفت و آنها فرار کردند رسول خدا فرمود: اگر همه مردمان از أبو طالب بودند همگی شجاع می شدند من هم بخاطر ام هانی به آنها امان دادم با آنها کاری نداشته باش. هبیره برنگشت و رفت به نجران و در آنجا بعد از مدتی کافرمرد اما آن دیگری برگشت وکسی متعرض او نگشت. (پایگاه اطلاع رسانی آیت الله مکارم شیرازی.

خانه ام هانی; نقطه آغاز معراج رسول الله(ص)

یکی از معجزات و حوادث شگفت انگیز و پررمز و راز زندگی رسول گرامی اسلام(ص) معراج آن بزرگوار است. آن حضرت در شب معراج از مکه تا مسجدالاقصی و از آن جا به آسمان عروج کرد. آغاز این سیر ملکوتی از خانه ام هانی در مکه بود.

مفسر معروف, طبری می گوید: اکثر مفسران براین باورند که رسول خدا(ص) از خانه ام هانی, خواهر علی بن ابی طالب(ع) به آسمان عروج کرد.(مجمع البیان, ج ۳, ص ;۳۹۴ فروغ ابدیت, ج ۲, ص ۳۰۵.)

جعده از منظر مورخان

تمامی تاریخ نگاران اسلامی جعده بن هبیره را ستوده اند. شیخ طوسی می نویسد: جعده بن هبیره در روزگار پیامبراکرم(ص) دیده به جهان گشود, ولی از اصحاب آن بزرگوار به شمار نمی آید. او ساکن کوفه بود.(جال طوسی, ص ۱۴.)

جعده بن هبیره پسرخواهر امیرالمومنین(ع) و مادرش ام هانی, دختر حضرت ابوطالب است.(جال طوسی, ص ۳۷.)

ابن عبدالبر, تاریخ نگار معروف می نویسد: جعده مردی دانشمند و دین شناس بود. (الاستیعاب, ج ۱, ص ۲۴۰ و تهذیب التهذیب, ج ۲, ص ۷۴.)

ابن ابی الحدید, می نویسد: جعده مردی بود شجاع و دین شناس, که از طرف حضرت

امیرالمومنین(ع) به حکومت خراسان برگزیده شد.(شرح نهج البلاغه, ابن ابی الحدید, ج ۱۰, ص ۷۷.)

عجلی که یکی از عالمان اهل سنت است, می گوید: او مدنی, تابعی, فقیه بود.(تهذیب التهذیب, ج ۲, ص ۷۴.)

سیدمحسن امین می نویسد: جعده پسر خواهر امیرالمومنین(ع) و مادرش ام هانی ـ که نامش فاخته بود.ـ است.

نصربن مزاحم می گوید: جعده درمیان قبیله قریش, بزرگی ویژه ای داشت. او مردی بود سخنور و از محبوب ترین افراد نزد حضرت علی ابن ابی طالب(ع).(اعیان الشیعه, ج ۴, ص ۷۸.)

مامقانی می نویسد: هرکس شجاعت جعده را در جنگ صفین و برخوردهای تحسین برانگیز او را با معاویه بنگرد, ایمان نیرومند و عشق او را در ارتباط با یاری کردن اهل بیت عصمت(علیهم السلام) خواهد شناخت و این, حکایتگر نیکی حال او بلکه وثاقت و وجاهت و عدالت اوست.(تنقیح المقال, ج ۱, ص ۲۱۱ و سفینه البحار, ج ۱, ص ۱۵۸.)

کشی, تراجم نویس بزرگ شیعه می نویسد: عبدالله بن سنان می گوید: از امام صادق(ع) شنیدم که فرمود: از قبیله قریش پنج نفر با امیرالمومنین(ع) بودند و سیزده نفر با معاویه. آن پنج نفر که با امیرالمومنین(ع) بودند; عبارتند از: محمدبن ابی بکر, هاشم بن مرقال و جعده بن هبیره مخزومی که امیرالمومنین(ع) دائی او بود. او کسی است که عتبه بن ابی سفیان به او گفت: شجاعت تو از ناحیه دائی تو, علی(ع) است. جعده در پاسخ او گفت: اگر دائی تو مثل دائی من بود, پدرت را فراموش می کردی و…(ـ رجال کشی, ج ۱, ص ۲۸۱ و معجم رجال الحدیث, ج ۴, ص ۳۶۲.)

میرخواند, تاریخ نگار برجسته عصر صفوی می نویسد: ((در یکی از روزهای جنگ صفین, جعده, خواهر زاده امیرالمومنین(ع) پرچم مردانگی برافراشت و با عتبه بن ابی سفیان رو در رو شد و با او نبرد کرد و او را شکست سختی داد.))(حبیب السیر, ج ۱, ص ۵۴۷.)

سیدمحسن امین عاملی می گوید: روزی در صفین, معاویه بن ابی سفیان جمعی از طائفه قریش را که در شام بودند, فراخواند و آنان را سرزنش کرد که چرا با همتایان خود نبرد نمی کنند؟ عتبه بن ابی سفیان برادر معاویه گفت: من فردا با جعده بن هبیره نبرد خواهم کرد. معاویه گفت: به به! قبیله او بنی مخزوم, مادرش ام هانی و پدرش هبیره, همرزم بزرگواری است.

او روز بعد در میدان کارزار حاضر شد و به جعده گفت: ای جعده! از علی اجازه جنگ بگیر. انگیزه ای که تو را به صحنه جنگ کشانده, فقط عشق و علاقه تو به دائی ات, علی است.

آن هامبارزه سختی را آغاز کردند. عتبه بن ابی سفیان با ذلت و خواری شکست خورد و فریادش بلند شد و به سوی سپاه معاویه فرار کرد. معاویه به او گفت: جعده تو را شکستی داد که هرگز این ننگ با هیچ آبی شسته نخواهد شد.(اعیان الشیعه, ج ۴, ص ۷۸.)

مرحوم دهخدا می نویسد: ((جعده داماد امیرالمومنین(ع) و شوهر دخترش ام الحسن بود. در سال ۳۷ هجری از طرف آن حضرت به ولایت نیشابور فرستاده شد, ولی مردم آن سامان آن چنان از او استقبال نکردند و لذا برگشت و در جنگ صفین شرکت داشت.))(لغت نامه دهخدا, ماده جعد, ص ۱۳.)

جعده و امیرالمومنین(ع)

جعده ملازم امیرالمؤمنین

جعده پس از هجرت به مدینه، مدتی در آن جا ماند و سپس به کوفه رفت و در کوفه مسکن گرفت. و موقعی که حضرت علیعلیه السلاماز جنگ جمل به کوفه وارد شد، در منزل او مسکن گزید.

حضرت پس از مدتی جعده را به خراسان فرستاد، و سپس از خراسان بازگشت و در کوفه ماند و همواره ملازم امیرالمؤمنینعلیه السلامبود.روزی حضرت می خواست سخنرانی کند، جعده سنگی گذاشت و حضرت در حالی که لباس پشمی به تن داشت و شمشیر خود را با لیف خرما حمایل کرده بود و پیشانی اش پینه بسته بود، بالای آن سنگ رفت و برای مردم سخنرانی کرد.

همه جا در کنار حضرت علی (ع)

مورخان می نویسند هنگامی که امیر مؤمنان (ع) پس از جنگ جمل وارد کوفه شد، به حضرت پیشنهاد کردند که در قصر دارالاماره اقامت گزیند، حضرت فرمودند قصر ابلهان را برای من منزل قرار ندهید، و آنگاه به خانه جعده تشریف فرما شد. و نیز در شب نوزدهم ماه رمضان یعنی شبی که عبدالرحمن بن ملجم مرادی به فرق امام علی (ع) ضربت وارد کرد، امیر مؤمنان (ع) پیش از عزیمت به مسجد، حالی آشفته داشت و اظهار اضطراب می کرد، ام کلثوم دختر امیر مؤمنان (ع) عرض کرد: دستور بده “جعده” به جای شما با مردم نماز بخواند، حضرت فرمود: به جعده بگوئید برود به جای من نماز بخواند، ولی سپس فرمود: نمی توان از مرگ فرار کرد.

مورد دیگری که جعده در کنار امیر مؤمنان (ع) قرار گرفته بود، در واپسین روزهای حیات پر افتخار امیر مؤمنان (ع) و هنگامی بود که حضرت یکی از یاران نزدیک امیر مؤمنان (ع) است، می گوید: «علی (ع) هنگام ایراد خطبه در حالی که لباسی از پشم در تن، کفشی از لیف خرما به پا داشت، بند شمشیرش از لیف خرما بود و آثار سجده در پیشانی حضرت به چشم می خورد، روی قطعه سنگی که “جعده بن هبیره” نصب کرده بود، قرار گرفت و سخن آغاز کرد». روی همین ارتباطات نزدیک بود که گاهی جعده مسائلی را از امیر مؤمنان (ع) سئوال می کرد که دیگران کمتر درباره آن می اندیشیدند، از آن جمله روزی جعده به امیر مؤمنان (ع) عرض کرد: «دو نفر برای مرافعه و داوری به حضور شما می آیند یکی به قدری به شما علاقه دارد که شما از جان خود عزیزتر می دارید و دیگری بقدری با شما دشمنی دارد که اگر بتواند بیدرنگ تو را به قتل می رساند؛ با این حال چگونه حق را به دومی می دهی و به نفع او حکم صادر می کنی؟» امیر مؤمنان (ع) از این سئوال سخت بر آشفت و فرمود: «اگر امر داوری در میان مردم، در اختیار من بود، ممکن بود به نفع خود داوری کنم، ولی این امر مربوط به خداست و بندگان هیچ اختیاری در آن ندارند». جعده می گوید: «پیامبر اسلام (ص) مرا از پوشیدن انگشتری طلا، نهی کرد»، این تا آن جا که اطلاع داریم تنها حدیثی است که جعده از پیامبر اسلام نقل کرده است.

دلاوری جعده در جنگ صفین

از همه کوششهای جعده در یاری امیر مؤمنان (ع) شرکت او در جنگ صفین و جانبازی های او در این جنگ بود او یکی از پنج قرشی بود که در جنگ صفین در رکاب امیر مؤمنان (ع) شمشیر می زدند. از قریش سیزده قبیله در جناح معاویه بودند ولی در سپاه امیر مؤمنان (ع) جز پنج نفر از قریش شرکت نداشتند و حال اینکه در پس جریانی “عتبه”، جعده را به مناظره طلبید و چون برتافت و هر دو خشمگین به اردوگاه خود بازگشتند، عتبه آماده شد و دو گروه رو در روی هم قرار گرفتند. جعده شخصا و