خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل ۱۱۰ اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تبیین دلالت های تربیتی اندیشه های ملا صدرا :

مقدمه

فلسفه ی تعلیم و تربیت هر چند بر اساس دیدگاه های نظری است و با تبیین تعلیم و تربیت با اهداف و ارزش ها و اصول آن سروکار دارد، اما در واقع دیدگاهی است عملی، که دیدگاه سیاستگذاران آموزشی را جهت دهی و راهنمایی میکند. از اینرو هر نوع نظریه ای در این زمینه باید متناسب با فلسفه ی تعلیم و تربیت باشد. تدوین فلسفه ی تعلیم و تربیت اسلامی یکی از ضرورت های جامعه ی اسلامی امروز ما میباشد. با توجه به چنین ضرورتی، تلاش بر این است که بر مبنای نظریه حرکت جوهری ملاصدرا ، تحولاتی اساسی و بنیادین بر مبنای دیدگاه و جهان بینی اسلامی – ایرانی در زمینه تعلیم و تربیت مطرح کرد و اصول اساسی نظام تعلیم و تربیت را مورد بررسی عمیق قرار داد. یکی از مهم ترین نظریه ها در فلسفه ی اسلامی نظریه ی حرکت جوهری ملاصدرا است. حرکت، تغییر، دگرگونی و حدوث تدریجی و یا به عبارتی از قوه به فعل تبدیل شدن است. به اعتقاد ملاصدرا حرکت علاوه بر مقولاتی که فیلسوفان قبل از او بدان قائل بودند، (کمیت، کیفیت، وضع و این) در جوهر اشیاء و عالم هستی نیز جریان دارد. جوهر ماهیتی است که مستقل و خود ایستا است ؛ یعنی بر خلاف عرض که وقتی در خارج موجود شود باید بر موضوعی عارض گردد، وجود خارجی آن در موضوع نیست. نظریه حرکت جوهری نظریه ای است پویا که برای حل مسائل فلسفی مانند: اصالت وجود، وجود ذهنی و اتحاد عقل و عاقل و معقول از اهمیت اساسی برخوردار است و نوعی نظریه رشد و تکامل طبیعی را بیان میکند. بر اساس نظریه حرکت جوهری در نظام طبیعت و انسان، تغییر اصالت دارد. تغییر «شدن» است و «شدن»، پیوستن وجود انسانی به عالم اعلی است. خلاقیت در انسان اوج کمال است. بر این اساس لازم است نظام تعلیم و تربیت ، پرورش خلاقیت در متربیان را با حفظ اصول کلیدی و اساسی؛ «آزادی»، «رشد و تکامل» و «ارتقای شخصیت انسان» با استفاده از روش عقل گرایی مورد بررسی و هدف خود قرار دهد (هریسون باربت ، آنتونی، ۱۳۸۵، مهرداد میریان فر).

آرای فلسفی ملاصدرا:

ملاصدرا متفکری خلاق و عمیق در عرصه فلسفه و عرفان و دین است. وی آرا و مسائلی را طرح و حل کرده است که یا پیش از وی به صورت برهانی حل نشده بوده اند و یا اصولاً بدیع و تازه اند. اگرچه منشأ این ابتکارات را باید در طرح دو مسأله اساسی اصالت وجود و حرکت جوهریه دانست.

اصالت وجود:

ملاصدرا، بحث و درک مسائل وجود را «قطب و مرکزی» میداند که علم توحید و البته هر علم دیگری که شامل خود شناسی نیز میشود به فهم آن وابسته است. وی در کتاب اسفار اربعه پس از بیان چرایی علت این که بحث در مورد وجود به ماهو موجود یا «مطلق وجود» و «موجود مطلق»، موضوع اصلی علم فلسفه ست ، به اثبات و بیان دلایل بدیهی بودن وجود میپردازد. از نظر وی، این موضوع، عالیترین و عامترین موضوع معرف و لذا موضوع کلیتر و عام ترین علم میباشد. پس میتوان نتیجه گرفت که علم به وجود و مباحث آن، ابتدای هر علم و حرکت علمی است و بدون علم نسبی به وجود، هیچ گونه حرکت علمی و تربیتی امکان پذیر نخواهد بود. وی در فصل سوم اسفار، به بحث مفصلی در باب مفهوم شناسی و تحلیل این مفهوم فلسفی پرداخته است. در این مبحث، وی اعتباری بودن مفهوم وجود را اثبات میکند و مفهوم وجود را از نوع معقولات ثانیه فلسفی به شمار میآورد. این در حالی است که وی با طرح مبحث اصالت وجود، به حقیقی بودن وجود و اعتباری بودن ماهیت رای داده است ؛ اما در بحث مفهوم شناسی «مفهوم وجود» را اعتباری میداند، چرا که معتقد است «حقیقت وجود، هرگز به ذهن نمیآید، زیرا عین خارجیت است. پس به خلاف آنچه در خصوص ماهیت گفته میشود که عینا هم در ذهن موجود است و هم در خارج، در وجود امر مشترکی نداریم که بعینه هم در ذهن موجود شود و مفهوم ذهنی را مرتسم کند و هم در خارج موجود شود و حقیقت خارجی وجود را تشکیل دهد». همچنین او مفهوم وجود را مشکک (دارای شدت وضعف)، میداند و معتقد است که از آنجا که هیچ مفهوم ماهوی، اعم از جنس، فصل یا نوع، مشکک نیست ، پس وجود مفهومی ماهوی نیست، یعنی نه جنس است و نه فصل است و نه نوع. پس مفهوم وجود مفهومی دارای مصادیق خارجی نبوده و لذا نه حقیقی بلکه اعتباری است. ضمن آن که اگر مفهوم وجود نسبت به مصادیقش جنس بود، ترکیب در ذات واجب الوجودلازم می شد. پس جون ترکیب در ذات واجب الوجود محال است پس مفهوم وجود نمیتواند جنس باشد و چون مفهوم وجود، اعم است از نوع و فصل پس مفهوم وجود حقیقی نبوده و اعتباری است. نتیجه این که وجود، [عین خارجیت است و حقیقیترین امری است که نه از طریق انعکاس در ذهن که تنها از طریق علم حضوری میتوان آن را شناخت. پس وجود حقیقت است و ماهیت به اعتبار وجود شناخته میشود و اعتباری است. خلاصه تمام استدلال های وی در این باب این است که «ما میدانیم که حقیقت هر چیزی ویژگی وجود داشتن در اوست، پس وجود، که حقیقت آن چیز است، از خود آن به حقیقی بودن سزاوار تر است». وی با اثبات این که مفهوم وجود، مشترک معنوی میان موجودات است و نه مشترک لفظی، رای به تشکیکی بودن وجود داده و آن را حقیقتی واحد در همه موجودات می داند که شدت و ضعف در آن به کثرت در موجودات و تفاوت ماهیات میانجامد. پس حقیقت عالم، همه متحد و متصل به منبع جود و وجود است، همچون شعاع نوری که گر چه ضعیف و سرد است، ولی به منبع گرم و پرنور خورشید متصل بوده و اگر لحظه ای رابطه ی موجودات با منبع وجود قطع شود، همه موجودات معدوم خواهند شد. و این همان رابطه وجودی بین خالق و مخلوق است که ملاصدرا از آن با تعابیری همچون «عین ربط» و «فقر وجودی» یاد میکند (مصباح یزدی، محمدتقی، ۱۳۸۰).

حرکت جوهریه:

اصل دومی که ملا صدرا در فلسفه اسلامی تأسیس و تبیین گردیده است، اصل حرکت جوهریه است که مسأله «حرکت جوهریه نفس» و «جسمانی الحدوث بودن و روحانی البقاء بودن نفس» از متفرعات انسان شناختی آن به شمار میروند. حکما معتقدند که « هرگونه تحولات جهان طبیعت از راه حرکت انجام میگیرد». اما این حرکت را به دو گونه تبیین می کنند؛ نظریه اول، نظریه ارسطویی «کَوْنْ و فساد» است که مورد پذیرش عموم حکمای اسلامی، از جمله الکندی، فارابی، ابن سینا و… قرار گرفته است. بر اساس نظریه کَوْنْ و فساد، «هنگامی که یک شیء از حالت بالقوه به حالت بالفعل در میآید، ماده صورت اولی را رها میکند، پس صورت اولی فاسد و تباه میشود، سپس صورت بعدی پدید میآید. در واقع قدما حرکت را در «ماهیات» می دانستند و امکان حرکت در جوهر را نفی میکردند. اگرچه باید یادآور شد که عرفا، این نظر فلاسفه را در واقع نفی حرکت قلمداد کرده و حرکت را از نوع «کون و فساد» در جوهر اشیاء میدانستند و از آن به نو شدن و خلق و ایجاد دم به دم هستی توسط خداوند یاد میکردند. ملا صدرا با نقد نظریه فلاسفه پیش از خود در عدم امکان حرکت در جوهر، مانند عرفا، البته با برهان فلسفی، ثبات جوهر را عین عدم حرکت میداند. از سوی دیگر، نظریه خلق دمادم، که عرفا مطرح میکردند را نیز معادل نفی حرکت میداند و با تعریف حرکت به معنای «تغییر تدریجی چیزی از حالتی به حالتی دیگر» یا «جابجایی شیء از مکانی به مکان دیگر به صورت تدریجی» و اثبات امکان و حتی ضرورت وقوع حرکت در جوهر و تبعیت تغییر ماهیات از تغییر در جوهر و یا به معنای دقیقتر، ارتقاء یا تنزل مقام وجودی شیء، حرکت جوهریه را به نحوی دقیق و فلسفی اثبات میکند. بیان وی در این خصوص اینگونه است که: «چون دانستی که حرکت حالت سیالی است که وجودی دارد میان قوه محض و فعلیت محض ، که لازمه آن امری است متصل و تدریجی که تحقق آن به صورت یکجا و کامل جز در وهم ممکن نیست، در این صورت ضروری است که شیء ثابتی داشته باشیم که حرکت بر آن عارض شود. حال این شیء ثابت یا بالقوه است یا بالفعل. چون هر چیزی که به حرکت درمی آید، در این حرکت در پی تحقق چیزی است که فاقد آن است.

از این رو روا نیست که امری مجرد از ماده، متحرک باشند. بعلاوه حرکت چیزی است که بر متحرک عارض میشود و لازم است که در چیزی که چیز دیگری بر آن عارض میشود، جنبه بالقوه وجود داشته باشد و از این رو هر چیز متحرکی باید جنبه بالقوه ای داشته باشد و موجود مجردچنین نیستند. بدین سبب، موضوع حرکت باید جوهری باشد مرکب از قوه و فعل و این چیزی نیست جز جسم». ملاصدرا، بر اساس این تبین از حرکت است که زمان مند بودن را در کنار مکانمند بودن، دومین بعد ماده قلمداد میکند. و این مسأله را ذاتی اشیاء مادی دانسته و زمان را امری خارجی و ظرفی برای ماده نمیداند، بلکه زمان مندی نیز از نظر او، مانند مکانمندی (و نه ابعاد سه گانه طول، عرض و ارتفاع که اجزای بعدی مکان هستند) از ذاتیات اشیاء مادی میباشد (مطهری، مرتضی، ۱۳۸۲).

انسان شناسی تربیتی:

ملاصدرا، انسان را ترکیبی از جسم ونفس میداند. اگرچه وی نفس را امری مجرد و غیرمادی میداند که به خلاف تصور قدما، امری از جسم مستقل نیست، بلکه در مراحل اولیه بوجود آمدن، نفس کاملا وابسته به جسم و حتی از منشأ جسمانی است و در سیر و حرکت جوهری خویش از جسم مستقل و منتزع شده و حیات و بقاء روحانی مییابد. در این میان، روح امر مستقل هستی شناسانه ای است که نفس در سیر صعودی خود به آن متصل شده و با اتصال نفس به روح یا به بیان روایات و قرآن با تأیید روح به عنصری ملکوتی و مستفیض از نور وجود محض مبدل میشود. ملا صدرا، نیز مانند فلوطین – حکیم نو افلاطونی، از سه انسان عقلانی، نفسانی و جسمانی یا طبیعی بحث میکند که تحقق انسان طبیعی هنگام تولد و تحقق انسان نفسانی در هنگام رشد کودک تا بلوغ و تحقق انسان عقلانی در گرو تربیت و تکامل معنوی او و بلوغ عقلانی – و نه طبیعی – او است. از دید صدرا، انسان عقلی مدرک و عامل به معقولات و قادر به رؤیت کلیات و لذا ارجمندتر و تابناک تر و دارای اخلاقی نیکوتر و مظهر خیر و فضیلت است. البته این مسأله میتواند یادآور حکمای افلاطونی در این خصوص باشد (ابراهیمی دینایی، غلامحسین، ۱۳۷۹).

معرفت شناسی تربیتی یا خودآگاهی:

ملا صدرا، منبع اصلی معرفت را علم حضوری به وجود، از طریق علم نفس آدمی به خودش میداند و سایر علوم را اعم از حضوری یا حصولی، ناشی از توسعه این علم از طریق تجارب و حواس میداند. اگرچه وی در سطوح عالیتر، اندیشه عقلی و شهود و مکاشفه را به عنوان منابع معرفت بشری و وحی و روایات معصومین را نیز به عنوان منابع معرفت الهی در توسعه معارف فرد بسیار مؤثر قلمداد میکند، اما خودشناسی در این میان جایگاه اصلی را دارا است. وی در کتاب اسرارالایات حاصل خودشناسی را دستیابی به شناخت وجود مطلق یا خداشناسی، شناخت غیر یا انسان شناسی، شناخت موجودات و عالم و روح یا هستیشناسی می داند. ملا صدرا، خودآگاهی انسان را تأییدی میداند بر وجودی غیر مادی در آدمی که همان نفس است. البته عامل خودشناسی و توسعه معرفت آدمی را تربیت نفس و حاصل تربیت را توسعه علم و عمل و ارتقاء و حرکت جوهری و وجودی نفس آدمی میداند به سوی وجود مطلق که می توان از آن به «قرب» یاد کرد(سروش، عبدالکریم، ۱۳۸۲).

دلالت های تربیتی نظریه ملاصدرا

بر مبنای اندیشه ملاصدرا وجود بر ماهیت مقدم است؛ به عبارت دیگر کمال انسان نسبت به وجود او متاخر است. اما این کمال خود به خود حاصل نمیشود. نفس که جزء آگاه بدن است از درون، جوهر حرکت و شرایط بیرونی، آمادگی برای حرکت را فراهم میآورد و این هر دو نیازمند هدایت و تنظیم از سوی نفسی برتر است. کمال حاصل نمیشود مگر به مدد تربیت. از سوی دیگر، «تربیت» نیز همچون سایر پدیده ها خود در مرحله ای از وجود خلق شده است و به این ترتیب، امکان آن نیز بدیهی مینماید. بجز این چون انسان همچون هر پدیده ای قوه و فعل دارد و تبدیل قوه به فعل در ذات هستی است، پس تربیت امکان پذیر میشود. بدین گونه تربیت، پر کردن فاصله وجود، و کمال دخالت نفس (عمل آگاهانه نفس رشد یافته ی انسان) در فرایند آفرینش پیوسته است. از آنجا که انسان موجودی است که هستی او با حقیقت مطلق در ارتباط و همبستگی دائمی و همیشگی بوده و هست و وجود او در پرتوی از کمال مطلق است، وظیفه دارد خود را به صفت خداوند متصف کند و یا آیینه تمام نمای تمام اسماء و صفات الهی گردد. برای دستیابی به این مهم ، متربی باید مبتکر، مبدع و مولد گردد. چنین عملی، خود، موجب تکامل نفس کنشگر میگردد.

ملاصدرا قاعده ای دارد «اتحاد عقل و عاقل و معقول» شاید بتوان گفت نتیجه فلسفی این قاعده به زبان ساده این است که هر کس همان چیزی است که میداند و یا روح هر کس در طول عمرش به مدد مکتسبات و افعال او تدریجا ساخته میشود. بر اساس حرکت جوهری، انسان و جهان دائما در حرکت و شدن به سوی تکامل خود هستند. وسیله این تکامل نیز تعلیم و تربیت است. از این رو این نظریه «حرکت جوهری» دلالت هایی بر نظام تعلیم تربیت همراه دارد که به اختصار آن ها را مورد برسی قرار خواهیم داد.

هدف تربیت

در نظام تربیتی ملاصدرا، هدف و غایت تربیت تحقق بالفعل و تام عقلانیت در انسان است. وی حقیقت آدمی را عقلانیت او میداند و معتقد است که انسان طبیعی باید تحت تربیت مربی الهی از طریق حرکت جوهری و وجودی، به انسان عقلانی تبدیل شود؛ و از آنجا که ملاصدرا عقل را به دو بخش یا گونه نظری و عملی تقسیم میکند، منظور وی از عقلانیت ، هم ادراک و حتی رؤیت صورت ملکوتی یا مثالی و فهم منتزع عقلانی کلیات است و هم عمل به خیر و اجتناب کامل از شر و تباهی. وی نشانه های تربیت یافتگی را که همان تبدیل شدن انسان به حکیم است، در قدرت او به خلع نفس (جدا ساختن ارادی روح از بدن، بریدن و زهد از دنیا، عمل کامل به شرع و اعتقاد به حقایق دین مبین اسلام و در نهایت رؤیت انسان اول حقیقی- نبی اکرم (صلی اله علیه و آله) و اهل بیت طاهرینش – به نحو رؤیت عقلانی و حقیقت نورانی آنان می داند (صمدی، علیرضا، ۱۳۹۰). طبق نظریه حرکت جوهری، انسان و جهان دائما در «حرکت» و «شدن» به سوی تکامل خود هستند و مسیر مداوم قوه و فعل را میپیمایند. درانسان «شدن» پیوستن وجه اعلای وجود انسانی یعنی نفس ناطقه به عالم اعلی است. نفس ناطقه انسان نمونه ای از ذات، صفات و افعال خداوند است. نفس ناطقه مانند یک موجود آسمانی در اصل هستی خود از هر گونه آلودگیهای مادی بر کنار و دارای مرتبه ای از قدرت خداوند است. خداوند این توان را به نفس بخشیده است که در قلمرو خود همچون خداوند خلاق باشد؛ یعنی همان طور که خداوند خلاق متعال است وآفریننده سراسر جهان با عظمت است، انسان نیز میتواند خلاق و آفریننده باشد. خلاقیت در انسان اوج خدا گونه گی است. شاید با تاکید بر چنین ویژگی است که حضرت حق، انسان را جانشین خویش درزمین نامیده است. بدین گونه این انسان است که با برخورداری از چنین ویژگی (خلاقیت) میتواند به چنان قدرتی دست یابد که هم به وجود خویش و هم به وجود جهان تا مقصد هستی، تحقق بخشد. بر این اساس برخی از عرفای مسلمان گفته اند عرصه خیال در انسان مانند عرصه ی جهان برای خداوند است و همان گونه که خداوند هرچه که بخواهد میتواند بیافریند، انسان نیز میتواند در ذهن خود هر چه را که بخواهد وجود ببخشد که به آن وجود ذهنی گفته اند. در فلسفه اسلامی مصرانه بین آفرینش از «عدم» و آفرینش از «ماده» فرق گذاشته شده است. آفرینش از عدم، «ابداع» و آفرینش از ماده، «خلق» نام گرفته است. از آنجا که در اسلام بر پایه اصل خلاقیت، خداوند از میان تمام موجودات جهان، فقط انسان را جانشین خود قرارداده است، جانشین خدا منطقا باید شباهت هایی با خدا داشته باشد. به دنبال یافتن شباهت، حداقل نشانه خداگونگی در انسان به این است که وی نیز مانند خداوند قدرت به آفرینش داشته باشد، اما نه آفرینش به معنای «ساختن» و تولید کردن اشیاء، زیرا حتی بسیاری از حیوانات، کم بیش این توانایی را دارند؛ بنابراین هر گونه ساختن را نه میتوان برای انسان یک ویژگی دانست از این رو آفرینشی که ویژه انسان است ، آفرینش از نوع ابداع یا ایجاد از عدم محض است که معنای واقعی خلاقیت است (خامنه ای، ۱۳۸۰: ۱۲-۵).

اصول در تعلیم و تربیت

اگر مبانی فلسفی ملاصدرا را بپذیریم، چندین نظریه کلی را از آن برای کیفیت تعلیم و تربیت میتوان استنتاج کرد که میتوان آنها را اصول عملی تعلیم و تربیت نامید. از این رو باید در حوزه ی تعلیم و تربیت زمینه هایی را فراهم آورد و فرایندهایی را ساماندهی کرد که به تبیین موقعیت متربیان منتهی شود و آنها را به اصلاح موقعیت خویش ترغیب کند. چنین زمینه هایی میتواند سیاست ها، برنامه ها و اقدامات را برای ساماندهی آن زمینه ها و فرایندها جهت دهد و هر نوع انحراف را کنترل کند. این اصول عبارتند از:

حفظ و ارتقای فردیت

بر اساس حرکت جوهری، علت و اساس سیر تکاملی انسان، نفس انسانی است که منحصر به فرد است و هر انسانی را از یکدیگر متمایز میکند (جوهر دلوری، ۱۹۹۶ک ۹۷-۹۹). بر این اساس یکی از قواعد بنیادی حرکت این است که فردیت ممتاز و متمایز آدمی از دیگران تحقق یابد. مقصود از حفظ و ارتقای حرکت در حرکت جوهری، فراهم آوردن زمینه برای رشد فطرت و کرامت است. فطرت به معنای خلقت است اما خلقتی خاص. فطرت اصلی، عشق به کمال مطلق و فطرت تبعی، انزجار و تنفز از نقص است. دوستیها و دشمنیها، تعلق ها و تنفرها، ستایش ها و پرستش ها و… همه یا از فطرت عشق به کمال مطلق است یا از پی ف