خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل فرصت ها و تهدیدات رسانه در ترویج سبک زندگی اسلامی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل فرصت ها و تهدیدات رسانه در ترویج سبک زندگی اسلامی :

مقدمه

رسانه، اسم آلت و از مصدر رسانیدن است و به معنی وسیله رسانیدن به کار می رود و در اصطلاح علوم ارتباطات اجتماعی، مقصود از رسانه، وسیله رساندن پیام از پیام دهنده به پیام گیرنده است. امروز این وسایل جزء جدانشدنی زندگی ما شده اند و برای شناخت بهتر و بیشتر، می توان آنها را به رسانه های سنتی، مدرن و نوین تفکیک کرد (حسنی، ۱۳۸۵، ۶۷).

از سوی دیگر، واژه سبک زندگی که در چند سال اخیر با توجه ویژه مقام معظم رهبری، مورد تأکید قرار گرفته است، بیشتر یک واژه و مفهوم جامعه شناختی است. این مفهوم برای اولین بار در سال ۱۹۲۹ توسط آلفرد آدلر، روان شناس اجتماعی، مطرح شد و پس از یک دوره افول، مجدداً از سال ۱۹۶۱ مورد اقبال اندیشمندان به ویژه جامعه شناسان قرار گرفت. در ادبیات جامعه شناسی، از مفهوم سبک زندگی دو برداشت و مفهوم سازی وجود دارد؛ یکی مربوط به دهه ۱۹۲۰ که سبک زندگی معرف ثروت و موقعیت اجتماعی افراد و غالباً به عنوان شاخص تعیین طبقه اجتماعی به کار رفته است و دوم به عنوان شکل اجتماعی نوینی که تنها در متن تغییرات مدرنیته و رشد فرهنگ مصرف گرایی معنا می یابد. سبک زندگی، روش های متفاوت زندگی را نشان می دهد و همچنین می تواند مقایسه «شیوه های زندگی» کشف شده در میان گروه های متفاوت را در جامعه نشان دهد. تعریف مفهومی سبک زندگی عبارت است از: نحوه ساماندهی زندگی برای تحقق نیازها و خواسته هایی است که با به کارگیری مجموعه ای از رفتارها از طریق نحوه صرف زمان، پول و مواد در ابعاد، انتخاب اشیاء مصرفی، انتخاب علایق و ترجیحات (سلیقه) و انتخاب ادراک خاص از اشیاء مصرفی-رفتارهای مصرفی و سلیقه ای خاص انجام می گیرد(گیدنز، ۱۳۸۵، ۶۷-۶۶).

بنابراین، بررسی تهدیدات و فرصت های رسانه در ترویج سبک زندگی اسلامی اهمیتی ویژه می یابد که در این نوشتار به آن پرداخته می شود.

تهدیدات پیش روی رسانه در ترویج سبک زندگی اسلامی

یکی از پیامدهای منفی رسانه ها و جهانی شدن، تحت فشار قرار گرفتن دین و اعتقادات مذهبی، به ویژه در رفتار و سبک زندگی بر اساس آموزه های اسلامی است. در رسانه ها، سبک زندگی اسلامی تحت فشار سکولاریزم و نسبیت گرایی واقع می شود، که این پیامدها، اصول و ارزش های مطلق دینی را در شکل دهی سبک زندگی مطلوب تحدید می کنند(رفیع پور، ۱۳۷۸، ۵۶).

هجوم ضد ارزش های فرهنگ غرب از طریق رسانه ها به کشورهای جنوب با هدف مسخ فرهنگ های محلی و درواقع بی هویتی فرهنگی آن کشورهاست و ارزش های سنتی و دینی جوامع اسلامی به عنوان زیرساخت سبک زندگی اسلامی نیز روزبه روز دستخوش فرایند جهانی شدن قرار می گیرد (عالی، ۱۳۸۲، ۴۴). در چنین وضعیتی، فرد در مقابل واقعیت های دینی و فرهنگی خود دچار سرگردانی می شود و قادر به شکل دهی سبک زندگی خود بر اساس آموزه های اسلامی نیست.

استفاده افراد از انواع ابزارهای الکترونیکی، نظیر اینترنت، ماهواره و رایانه، باعث گسترش «الگوهای رفتاری» مشابهی در سطح جهانی شده است که عموماً از آن با عنوان «هویت مجازی» یاد می شود. فرهنگ فعلی حاکم بر انواع ابزارهای ارتباطی به ویژه اینترنت و ماهواره، «هویت زا» است، نه «هویت ساز»؛ چرا که « ارزش های زندگی» که دین مطرح می کند، بر آن حاکم نیست و «هویت انسانی» قربانی «هویت ماشینی» می شود (رضایی، ۱۳۸۵، ۵۱). در چنین حالتی، فرد دچار غفلت یا حاکمیت ناخودآگاهی می شود و سبک زندگی غیراسلامی را برمی گزیند.

در اثر تأثیر رسانه ها زندگی، بیش از پیش تابع تمایل مصرف گرایی شده است. مصرف گرایی و مدپرستی که توسط تجارت آزاد و جهانی شدن غربی افزایش یافته، تمایل به ایمان معنوی و رشد فرهنگی بر مبنای آموزه های اسلام را عمیقاً تضعیف کرده است که این امر، بسیاری از مؤلفه های سبک زندگی اسلامی را به چالش کشیده و آن را تهدید می کند(یصحانی،۱۳۸۱، ۶۶).

گرایش و اتکای شدید و افراطی به رایانه و آموزش مجازی و نیز به کارگیری فناوری ارتباطی – اطلاعاتی باعث بیگانگی انسان از خویشتن خویش که همانا فطرت خدایی اوست، می شود (شمشیری، ۱۳۸۲، ۷۰). در نتیجه، از آنجا که گزینش و عمل به سبک زندگی اسلامی بر اساس فطرت خداجوی بشر است، این گوشه گزینی با مشکل مواجه خواهد شد.

رسانه ها درصدد هستند تا با سیطره یک فرهنگ، مسئله پلورالیسم فرهنگی را از بین ببرند و یک فرهنگ با مؤلفه هایی که از روابط جدید اجتماعی و سیاسی بهره می برد را بر همه افکار، فرهنگ ها و تمدن ها حاکم سازند و جهانی شدن سیاست، فرهنگ و اقتصاد، برخی ارزش ها و آموزه هایی را با خود به همراه دارد که عمدتاً در تعارض با باورها و ارزش های دینی و تصورات فرد مسلمان از سبک زندگی اسلامی است (سجادی، ۱۳۸۱، ۵۱).

سطحی نگری در عرصه رسانه ها، متون و تصاویر، به دنیای بیرونی فراتر از دال ها اشاره ندارد.ایماژ، سطوح، ظاهر و حضور همه جایی در تفکر دوران اخیر است، و ظاهر و نمود به باطن و جوهر تبدیل می شود (نوذری، ۱۳۷۹، ۷۷). از این روی در رسانه های نوین به محتوای دینی بهایی داده نشده و بر ظواهر دین، تأکید می شود. در نتیجه به ابعاد درونی دین که به ترویج سبک زندگی اسلامی منجر نمی شود، اشاره نشده و به سطوح و ظواهر دین و تربیت دینی بسنده می کنند که سبب می شود افراد در برابر تهاجمات فرهنگی بیگانگان، به زودی از پا درآیند و گرفتار «ازخودبیگانگی فرهنگی» شوند؛ زیرا نمی توانند به ارزش آنچه خود در اختیار دارند، پی ببرند (سادات، ۱۳۸۰، ۸۰).

متزلزل شدن ارزش ها در اثر نبودن فضایی مناسب برای ظهور عقاید، زمینه برخورد بین فرهنگ ها و تمدن ها پدیدار می گردد که بیشترین تأثیر را بر ارزش های دینی و اخلاقی دارد. به طوری که در این عرصه، کشورهای جهان سوم به دلیل عدم تجهیز به امکانات مناسب، دچار تهاجم فرهنگی شده و داشته های خود را مانند سبک زندگی اسلامی، از دست خواهند داد (جوادی یگانه، ۱۳۸۶، ۷۸).

رشد سکولاریزاسیون، فرایندی است که کلیه شئون فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی یک جامعه اسلامی را دیانت زدایی می کند. اکنون ادبیات مردم عوض شده، مفاهیم دینی و قدسی کمتر استعمال می شوند و به جای آنها، واژه ها و مفاهیم غیر دینی و غیربومی به کار به جای «جامعه دینی» از «جامعه مدنی»، و به جای «عدالت» از «دموکراسی» و مشارکت غربی دَم می زنند، و همچنین به جای اخلاق و اجرای احکام الهی، از تساهل و تسامح استفاده می شود (رضایی، ۱۳۸۵، ۹۰).

فرصت های موجود رسانه در ترویج سبک زندگی اسلامی

گفتمان دینی: از دیدگاه پست مدرن ها، گفتمان محور شناخت و حتی وسیله ای برای تولید دانش است (آهنچیان، ۱۳۸۲، ۱۲۱). رسانه با توجه به ویژگی گفتمان و در اختیار داشتن فرارسانه هایی چون کامپیوتر، اینترنت، ماهواره ها و سایر رسانه های دیجیتالی نوین در فرایند تربیت دینی، منجر به نهادینه کردن و ترویج سبک زندگی اسلامی می شود.

الگوآفرینی دینی: در رسانه های غربی افرادی چون آرنولد، استالونه و افرادی دیگر، نماد خشونت و ایثارگری در فیلم های هالیوودی هستند و یا سام