خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل زمینه ها و عوامل اصلاحات در نگاه حضرت امیر المومنین علیه السلام

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل زمینه ها و عوامل اصلاحات در نگاه حضرت امیر المومنین علیه السلام :

بدون تردید یک سلسله زمینه ها و عوامل معنوی و مادی، در بسترسازی و تحقق اصلاحات نقش دارد که بیشتر آنها را در نهج البلاغه می یابیم، از جمله:

۱ – تقوا

تقوا نیرویی است مقدس که سبب کشش به سوی ارزشهای معنوی و عالی و گریز از پستی ها و آلودگی های مادی می شود، و آدمی را بر خویشتن مسلط نموده، از اسارت هواهای نفسانی آزاد می کند. و در واقع به انسان مصونیت می بخشد نه محدودیت. داشتن تقوا در اندیشه و عمل اصلاح طلب موثر می باشد. امام المتقین علی علیه السلام پیوسته بر تحقق تقوا و تعمیق و توسعه آن خاصه نسبت به خواص، تاکید داشت، حتی در وصیتنامه خود، قبل از هر چیز به تقوا و پروا پیشگی توصیه می فرماید:

شما را و تمام فرزندانم و هر کس این پیام به او می رسد در هر زمان و هر به تقوا و نظم در امور و ایجاد صلح و صلاح بین خود سفارش می کنم. . .[۱]

و در خطابی دیگر به بیان آثار تقوا پرداخته، می فرماید:

به راستی تقوا داروی بیماری دلها و قلب های شما. . . و به صلاح و سامان رساننده فساد درون جان و جامعه ) شماست. [۲]

ای بندگان خدا بدانید تقوا دژی بلند و شکست ناپذیر است و بی تقوایی و هرزه گی خانه ای پست و در حال فرو ریختن که حافظ ساکنان خود نمی باشد و کسی که به ان پناه برد در امان نخواهد بود، آگاه باشید، باتقوا می توان ریشه و نیش گزنده گناهان را قطع کرد. ))[۳]

((همانا تقوا کلید هر در بسته و توشه قیامت و عامل آزادی از هر گونه بردگی و نجات از هر تباهی است. و در پرتو تقوا طالب هر چیز پیروز خواهد و پروا کنندگان از گناه، رستگارند و با تقوا به هر آرزویی می توان رسید[۴]))

۲- قدردانی از نعمت ها

یعنی انچه داریم از آن خدا بدانیم و همراه با سپاس و شکر او، با برنامه ریزی صحیح و به دور از اسراف و تبذیر، در مسیر رضای او و خدمت به بندگان او استفاده و صرف کنیم. که حضرت علی علیه السلام می فرماید:

هر نعمتی که خداوند به تو بخشیده نیکو دار و در راه صلاح و اصلاح بکار گیر و هرگز نعمت هایی را که در اختیار داری تباه مکن. [۵]

۳ – تامین زندگی کارمندان

رسیدگی به معیشت کارمندان نه تنها امید بخش و انگیزه کار بهتر و بیشتر می شود بلکه سبب آرامش خاطر آنان بوده، و مانع تجاوز به اموال مردم و بیت المال می گردد. امام علی علیه السلام در این زمینه می فرماید:

سپس روزی فراوان و امکانات مورد نیاز کارمندان را بر آنان ارزانی دار که با حقوق و در آمد کافی در اصلاح خود بهتر می کوشند و با بی نیازی دست به اموال بیت المال نمی زنند و اتمام حجت است بر آنها.[۶]

۴ – استفاده از تجربه صالحان

بهره گیری از تجربه موفق مصلحان هم علم است و هم صرفه جویی در زمان و دوری از زیان های آزمون و خطا، که حضرت علی علیه السلام می فرماید:

آنچه نیکان و صالحان خاندانت به آن عمل کرده اند، انتخاب کن و انجام بده [۷]

۵ – دوری از شعار و ریا

اسلام پیوسته آدمی را از تنگ نظری های مادی و خودنمایی و خود بینی های بیرون آورده، او را به خدا و کمال نامتناهی متوجه می کند تا نه تنها به جای حرف و شعار، عملگرا گردد بلکه در اجراء و عمل هم گرفتار توقف یا انحراف نشود، حضرت علی علیه السلام می فرماید:

و عمل صالح زراعت آخرت و ارزشمند است. . . و کارها (نیکی ها و اصلاحات ) را بدون ریا و خود نمایی و شهرت طلبی، انجام دهید. [۸]

۶ – امر به معروف و انتقاد سالم و خیر خواهانه

برای شکل گیر و پیشرفت اصلاحات، دولت و ملت باید ناظر و ناصح هم باشند، در نهج البلاغه می خوانیم:

پس مرا با خیر خواهی خالصانه و سالم یاری کنید. [۹]

و امر به معروف را برای اصلاح توده ها و جامعه قرار داد [۱۰]

۷ – قانون گرایی

عمل به وظیفه و حفظ حقوق یکدیگر در مردم و کارگزاران بستر ساز اصلاحات می باشد. علی علیه السلام می فرماید:

و آنگاه که مردم حق رهبری و والی را ادا کنند و زمامدار جامعه، حقوق مردم را بپردازد، حق در آن جامعه عزت یابد، راههای دین پدیدار و استوار گردد، نشانه های عدالت برقرار و سنت های صحیح، در مسیر خود به راه افتد پس بدین ترتیب روزگار اصلاح شود و مردم به استمرار دولت و حکومت امیدوار و توطئه و طمع های دشمنان به یاس انجامید. [۱۱]

۸ – مبارزه با فساد

همزمان با برنامه های اصلاحی، شناسایی و جلوگیری از رویش و رشد مفاسد (فردی، اجتماعی، اقتصادی و. . . از هر کس و در هر شکل ) یک ضرورت است تا اصلاحات به ثمر رسد همانگونه که برای رشد نهال و گل ها، آفتها و خارهای مزاحم را باید دفع کرد و با روش صحیح از بین برد مصلحان بزرگ تاریخ یعنی انبیاء اینگونه عمل کردند، و علی علیه السلام می فرماید:

بدانید خداوند مرا فرمان داده است تا با سرکشان، پیمان شکنان و کسانی که فساد به راه می اندازد مبارزه کنم. [۱۲]

در حفظ خصلت های پسندیده تعصب به خرج دهید. . . از ستم و فساد اجتناب و دوری کنید. [۱۳]

۹ – تبیین آثار و فواید

از جمله عوامل موثر در پذیرش و شکل گیری اصلاحات بیان نتایج و فواید ارزشی حرکت اصلاحی و تجلیل از عمل صالح و بها دادن به خوبان و خوبی ها می باشد، امام صالحان علی علیه السلام می فرماید:

هر گاه صلاح و شایستگی بر روزگار و مردم چیره شد، اگر کسی به دیگری گمان بد برد که گناهی از او ظاهر نشده، ستمکار است.[۱۴]

آگاه باشید نام نیک و زبان صالح و خیر که خداوند برای آدمی، در میان مردم قرار دهد بهتر است از مال ارثی که برای دیگران می گذارد و او را سپاس هم نمی کند. [۱۵]

هیچ تجارت و معامله ای همانند عمل صالح (پرسود) نیست[۱۶]

البته خواستن و تلاش مردم در تحقق اصلاحات قابل تردید نیست (همانند زمین آماده و پذیرای بذر صالح ) و شاید ذکر محاسن برنامه اصلاحی، عامل ایجاد و افزایش تقاضا و خواست ملت گردد. و لذا علی علیه السلام (به فساد پرداختن و امید اصلاح داشتن را) توبیخ می کند:

آنها (دشمنان ). . . در شهرها ومناطق خود به صلاح و اصلاح مشغولند و شما به فساد و خرابی می پردازید!

۱۰ – شایسته سالاری

گزینش و انتخاب کارگزاران صالح و کاردان، نقش اساسی در اجرای اصلاحات دارد، به عکس گماشتن افراد ناصالح و ناکار آمد، وابستگان قومی و حزبی ناتوان، عامل ظلم، بدبینی، نارضایتی و خشم مردم و موجب فساد و بحران خواهد شد. در این رابطه امام علی علیه السلام می فرماید:

کارگزاران خود را از میان افراد با تجربه، با حیا و از خاندان های شایسته و با صلاحیت و پیشگام در اسلام انتخاب کن. . [۱۷]

۱۱ – برخورد قاطع با کارگزاران متخلف

حضرت علی علیه السلام در عین آنکه مظهر محبت و تبلور عطوفت بود اما با خائنان و مسئولان متخلف نظام، بدون ملاحظه کاری و تساهل و تسامح برخورد می نمود و قاطعانه قوانین الهی را در حق آنها اجرا می کرد

در نامه خود به والی مصر می نویسد:

سپس رفتارشان را مورد برسی قرار ده و بازرسان مخفی از افراد راستگو و وفادار بر آنان بگمار زیرا بازرسی سری تو سبب می شود تا آنها امانت داری کنند و با مردم به ملاطفت رفتار نمایند و از اعوان خائن دور نگهدارند. و اگر یکی از آنها (کارگزاران ) آلوده به خیانت شد و گزارش ماموران مخفی علیه او جمع گردید و آن اخبار را حجت دانستی، خائن را تنبیه بدنی کن و به کیفر عملش برسان، و او را خوار نموده و داغ خیانت و ننگ بر گردنش بینداز. [۱۸]

آری تاریخ گواه است که آن حضرت، شریح قاضی را به خاطر خانه ای که تهیه کرده بود، احضار و توبیخ کرد. [۱۹]جانشینی فرماندار بصره را برای کوتاهی در حفظ بیت المال به شدت تهدید نمود. [۲۰] و کمیل بن زیاد نخعی را به جهت بی کفایتی در فرماندهی لشکر، نکوهش و برکنار کرد.

و در نامه بی یکی از مسئولان خائن حکومتش نوشت: