خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل روش های خودسازی و روش اختصاصی اسلام در سیر و سلوک و خودسازی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل روش های خودسازی و روش اختصاصی اسلام در سیر و سلوک و خودسازی :

راه اصلاح اخلاق و تهذیب نفس و به دست آوردن صفات و خصلت های نیکو و پاک کردن دل از زشتیها تنها یک راه دارد و آن هم عبارت است از تکرار عمل صالح و مداومت داشتن بر آن، تا این که کم کم اثر آن عمل در درون وی جایگزین شده و جزو ملکات نفسانی و خصلت های ثابت وی گردد مثلا اگر انسان بخواهد خوى ناپسند ترس را از دل بیرون کند و بجایش فضیلت شجاعت را در دل جاى دهد، باید کارهاى خطرناکى را که طبعا دلها را تکان میدهد مکرر انجام دهد تا ترس از دلش بیرون شود، آن چنان که وقتى به چنین کارى اقدام مى‏کند، حس کند که نه تنها باکى ندارد، بلکه از اقدام خود لذت هم مى‏برد، و از فرار کردن و پرهیز از آن ننگ دارد، در این هنگام است که در هر اقدامى شجاعت در دلش نقشى ایجاد مى‏کند و نقش‏هاى پشت سر هم در آخر بصورت ملکه شجاعت در مى‏آید.

اما در این میان باید عاملی باشد که انگیزه لازم به فرد را برای اصلاح اخلاق و تهذیب نفس خود بدهد کسی که به دروغگویی عادت دارد باید انگیزه ای برای ترک دروغ گفتن خود پیدا کند کسی که بخیل است باید انگیزه ای برای سخاوتمند شدن داشته باشد.

معمولا انگیزه هایی که برای ترک خصلت های زشت و کسب خصلت های نیک می تواند باشد بر سه قسم است:

قسم اول تهذیب نفس از راه انگیزه های دنیوی است مثلا گفته می شود کسی که عفت داشته باشد و به آن چه نزد خود دارد اکتفا کند در نگاه مردم عزت و احترام و آبرو پیدا خواهد کرد. اما حرص و طمع موجب ذلت و حقارت است یا علم و دانش، موجب جلب توجه مردم و عزت و وجاهت در نزد نخبگان می شود یا شجاعت داشتن موجب ثبات شخصیت و رنگ به رنگ نشدن و تغییر نکردن مواضع می شود و الخ

معمولا در اخلاق با مشرب و مسلک ارسطویی از این روش برای تهذیب اخلاق بهره برده شده است. این روش هر چند می تواند روش مشترک در بین تمام آحاد مردم ، اعم از معتقدین به خداوند و معاد و غیر معتقدین به آن باشد ولی این مسلک در تمامی شرایط ، کارآیی ندارد چون اگر انگیزه های دنیوی را برای ترک رذائل، در نظر بگیریم موارد متعددی می تواند پیش بیاید که شخص در ترجیح بین انجام و ترک یک خصلت زشتی دچار تردید و مشکل شود مثلا جایگاه اجتماعی یک شخص تا چه حدی می تواند مانع از دزدی کلان وی شود؟ آیا در هر شرایطی بازدارنده است؟ آیا در نظر گرفتن عزت و جایگاه اجتماعی می تواند جلوی خیانت های مخفیانه وی را بگیرد؟ مخصوصا خیانت هایی که منافع کلان مادی برای وی به دنبال خواهد داشت! اگر شرایط طوری پیش بیاید که شخص با یک عمل غیر اخلاقی بتواند زمامداری یک کشور را به عهده بگیرد آیا این گونه انگیزه های دنیوی می توانند آن قدر بازدارنده باشند که وی به خاطر آن انگیزه ها ، آن کار غیر اخلاقی را انجام نداده و از زمامداری یک کشور چشم بپوشد؟برای همین در موارد متعدد، چنین کارآیی را از این مسلک اخلاقی مخصوصا در عرصه های مربوط به قدرت و سیاست نمی بینیم

بنا براین در مسلک قرآن، چنین چیزی را سراغ نداریم که انگیزه ترک رذایل و انجام فضائل را ، سخن مردم و میل و رغبت یا اکراه و سرزنش مردم ، قرار دهد. مواردی هم که چنین اشاره ای شده است در واقع نتیجه نهایی آن به ثواب و عقاب اخروی بر می گردد نه این که صرفا انگیزه دنیوی در میان باشد مثلا در بحث تغییر قبله، که برای دفع سرزنش ها و آزار یهودیان بود و یا در نهی از تنازع که منجر به فشل شدن نیروهای اجتماعی مسلمانان می شود، هدف های بالاتر اخروی مد نظر هست و گرنه اگر قرار بر این باشد که هر آن چه را که دیگران نهی و سرزنش می کنند مسلمانان ترک کنند آن وقت باید از واجبات خودشان هم باید دست بکشند.

اما قسم دوم انگیزه های اخروی هستند که فرد در اثر آن ها خود را ملزم به ترک رذایل و اصلاح اخلاق خود می کند و نمونه این موارد را در قرآن زیاد می بینیم مانند: ‏ «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‏ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّهَ»: التوبه- ۱۱۱ «إِنَّما یُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِسابٍ»: الزمر- ۱۰، یا «إِنَّ الظَّالِمِینَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ»: إبراهیم- ۲۲، یا «اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَوْلِیاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ»: البقره- ۲۵۷.

این ها نمونه ای از موارد بسیاری هستند که در قرآن بدان ها اشاره شده است تا افراد با در نظر گرفتن این غایات اخروی و پاداش و عقاب، به اصلاح اخلاق خود بپردازد و به انجام اعمال صالح تشویق گردد

این مسلک ، طریقه و روش انبیا برای اصلاح افراد بوده است که در قرآن و سایر کتاب های آسمانی و همچنین سیره دعوت انبیاء نمونه های متعددی از این روش را مشاهده می کنیم. این روش و مسلک مبتنی بر اعتقاد به مبدا و معاد است و در مورد کسانی کارآیی دارد که به خدا و روز جزا ایمان داشته باشند ولی اگر کسی به خدا و روز جزا ایمان نداشته باشد چنین مسلکی در مورد وی کارآیی ندارد. بر خلاف مسلک قبل که می توانست شامل حال همه –چه معتقدین و چه غیر معتقدین به خدا و معاد_ شود اما نقطه قوت این مسلک نسبت به مسلک قبلی این است که در مسلک قبل چون انگیزه ها دنیوی بود بنابراین اگر کار غیر اخلاقی می توانست منافعی بیشتر از آن چه در ترک آن وجود داشت به شخص برساند، این انگیزه های دنیوی نمی توانست بازد